भारतीय कायद्यात "digital arrest" असं काहीच नाही. पोलीस, CBI, ED, सीमाशुल्क विभाग आणि RBI हे video call वर अटक करत नाहीत, चौकशी करत नाहीत किंवा "नजरेखाली ठेवत" नाहीत — आणि पैसे "तपासण्यासाठी" पाठवायला कधीच सांगत नाहीत.
साधारणपणे असं होतं
- एक call किंवा संदेश येतो — तुमच्या नावाच्या पार्सलमध्ये अमली पदार्थ सापडले, किंवा तुमचं Aadhaar एखाद्या गुन्ह्याशी जोडलं गेलं आहे, असं सांगतात.
- गणवेशातील एका अधिकाऱ्याशी video call वर "जोडून" दिलं जातं — कधीकधी मागे पोलीस ठाण्यासारखी दिसणारी जागाही दाखवतात.
- कुणाला सांगू नका आणि कॅमेऱ्यासमोर राहा, असं सांगतात — कधीकधी तास न् तास, अगदी दिवसभरही.
- "तुमचं नाव साफ करायला" तुम्हाला "सुरक्षित RBI खात्यात" पैसे पाठवायला किंवा OTP शेअर करायला सांगितलं जातं.
घरच्यांना काय सांगायचं
- फोन ठेवा. खरा अधिकारी तुम्ही खात्री करून घेतली तर कधीच आक्षेप घेणार नाही.
- लगेच घरच्या कुणाला तरी फोन करा. ही फसवणूक तुम्ही एकटे असाल तरच चालते.
- काहीही "तपासण्यासाठी" कधीही पैसे पाठवू नका.
- पैसे गेले असतील तर लगेच 1930 वर फोन करा.
Namaskara कशी मदत करते
अनोळखी माणसाचा पहिला संदेश कोणताही link किंवा call न करता, फक्त विनंती म्हणून येतो. अटक, सीमाशुल्क आणि "पडताळणी" असे शब्द वाचकाच्या भाषेत लगेच ओळखले जातात. समोरचा माणूस कितीही खात्रीशीर वाटला, तरी OTP किंवा कार्ड नंबर पाठवता येत नाही. आणि Safety या विभागात तक्रार करण्यासाठी सर्व अधिकृत ठिकाणांची यादी दिलेली आहे.
सरकारी आकडेवारी: I4C ने डिजिटल अरेस्टसाठी वापरलेली 59,000 हून अधिक WhatsApp खाती बंद केली असल्याचे सांगितले (प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो, PRID 2082761).
